AĞUSTOS
Ağustos ayı; tarlalarda, bağlarda ve arılıklarda hummalı bir hasat ve sağım mesaisinin başladığı, emeğin karşılığının alındığı bereket dönemidir. Ancak rekor kıran sıcaklar sulama yönetimini hatasız yapmayı zorunlu kılar. Meyve olgunlaşma döneminde gıda güvenliği ve ilaç kalıntısı takibi (PHİ) en kritik seviyededir. Hayvancılıkta aşırı sıcaklara bağlı verim kayıpları ve sinek/kene kaynaklı enfeksiyonlar tavan yaparken, arıcılıkta ise bal hasadı sonrası kolonileri sonbahara hazırlama süreci başlar.
Aşağıdan kendi üretim bölgenizi seçerek, işletmeniz, tarlanız ve kovanlarınız için bu ay yapılması gereken önemli faaliyetleri inceleyebilirsiniz:
Ekili Tarım
Pamukta Koza Olumu: Pamuk tarlalarında kozalar irileşir ve alt koza açılımları başlar. Su stresi yaratmamak adına sulama rejimine devam edilmelidir. Emici böcekler (Beyazsinek ve Yaprakbiti) ile koza kurtlarına karşı tarlalar gözlenmelidir.
Sebze Hasadı ve Temizlik: Açık alan sebzelerinde (domates, biber, patlıcan, kavun, karpuz) hasat son sürat devam eder. Hasadı biten sebze yatakları sökülerek tarla temizliği yapılmalıdır.
İkinci Ürün Mısır: İkinci ürün olarak ekilen silajlık ve danelik mısırlarda tepe püskülü ve koçan çıkarma dönemidir; azotlu gübreleme ve sulama aksatılmamalıdır.
Dikili Tarım
Zeytinliklerde Yağlanma ve Sineklik: Zeytinde çekirdek sertleşmesi tamamlanmış ve yağlanma dönemi başlamıştır. Zeytin Sineği ve Zeytin Güvesi vuruk takipleri zirvededir. Kurak geçen periyotta zeytinlerin buruşmaması için imkan varsa sulama yapılmalıdır.
Bağlarda Bağ Bozumu: Ege ve Akdeniz’de meşhur bağ bozumu (üzüm hasadı) yoğunlaşır. Kurutmalık ve sofralık üzümler toplanır. Hasat edilen bağlarda yasal bekleme sürelerine (PHİ) riayet edilmeli, ziraat mühendisi kontrolü dışına çıkılmamalıdır.
Narenciye Bakımı: Limon, portakal ve mandalina bahçelerinde unlu bit ve kırmızı örümcek zararlılarına karşı mühendis reçetesiyle mücadele edilir; sulama düzeni milimetrik sürdürülür.
Hayvancılık
Sıcaklık Stresi Son Safhada: Nem ve sıcağın en bunaltıcı olduğu bu ayda, süt sığırlarında asidoz ve ayak hastalıkları (topallık) tetiklenir. Fan ve duşlama sistemleri tam kapasite çalışmalı, rasyona sodyum bikarbonat gibi tampon maddeler hekim gözetiminde eklenmelidir.
Gizli Kızgınlık ve Döl Verimi: Aşırı sıcaklar nedeniyle inekler kızgınlık belirtilerini sadece gece serinliğinde ve çok kısa süreli gösterir. Gece takipleri artırılmalı, zamanında suni tohumlama için Veteriner Hekim ile koordineli çalışılmalıdır.
Sinek ve Vektör Hastalıkları: Özellikle tatarcıkların bulaştırdığı Üç Gün Hastalığı (BEF) ve kenelerin taşıdığı kan parazitlerine karşı hayvan üstü koruyucu dökme (pour-on) ilaçlar haftalık periyotlarla, hekim kontrolünde yenilenmelidir.
Arıcılık
Çam Balı Sezonu Başlıyor: Ege sahil kuşağında ve özellikle Muğla genelinde arıcılar kovanlarını Çam Balı alanlarına sevk etmeye başlar. Basra böceğinin salgısı takip edilir.
⚠️ UYARI: Çam balı akımı ağustos sonu ve eylül başında zirve yapacağı için, üretilecek kıymetli çam ballarında kalıntı riskini sıfırlamak adına kovanlarda her türlü kimyasal Varroa ilacı ve şerit kullanımı yapılmamalıdır.
Ekili Tarım
Ayçiçeği Hasadı: Trakya’da ayçiçekleri olgunlaşır, tablalar kurur ve taneler siyahlaşır. Nem oranları takip edilerek ay sonuna doğru hasat işlemleri başlatılır.
Çeltikte Son Dönem: Trakya ve Karadeniz’de çeltik tarlalarında dane doldurma son safhadadır. Hasattan yaklaşık 15-20 gün önce tarlaların suyu kademeli olarak kesilerek toprağın kuruması ve biçerdöver girişine uygun hale gelmesi sağlanır.
Sebze ve Pas Hastalığı: Marmara genelinde fasulye ve domates gibi açık alan sebzelerinde hasat sürerken, yüksek nem nedeniyle oluşabilecek Külleme ve Pas mantarlarına karşı tarlalar gözlenmelidir.
Dikili Tarım
Fındıkta Hasat Sezonu: Karadeniz’de yılın en hummalı dönemi başlamıştır; fındık hasadı resmen yürütülür. Fındıkların tam olgunlaşıp zurfundan (yeşil kabuğundan) kolayca ayrılması beklenmeli, erken hasattan kaçınılmalıdır. Toplanan fındıklar patoza verilir ve harmanda kurutulur.
Meyve ve Zeytin Taki̇bi̇: Bursa ve Güney Marmara’da kışlık elma ve armutlarda iç kurdu mücadelesi sürerken, sofralık zeytinlerde irileşme devam eder. Zeytin sineği tuzakları sık sık kontrol edilmeli, mühendis reçetesi dışına çıkılmamalıdır.
Hayvancılık
Mera Kuraklığı ve Ek Besleme: Ağustos ayında meraların kurumasıyla otların besin değeri (protein ve enerji oranı) minimuma düşer. Meraya çıkan hayvanların kondisyon kaybetmemesi ve süt veriminin çakılmaması için ahırda mutlaka kaliteli kaba yem (yonca, silaj) ve kesif yem takviyesi yapılmalıdır.
Sinek ve Göz Enfeksiyonları: Nemli Karadeniz ahırlarında ve meralarda karasinek ve tatarcık popülasyonu hayvanları aşırı rahatsız eder. Göz çevresine üşüşen sinekler körlüğe kadar varabilen göz enfeksiyonlarını (Pinkeye) tetikler. Hayvanların gözleri her gün kontrol edilmeli, ahırlarda sinek tuzakları aktif tutulmalıdır.
Ahır Havalandırması: Sıcaklık ve nem birleştiğinde oluşan bunaltıcı havayı dağıtmak için fanlar gece de dahil olmak üzere çalıştırılmalıdır.
Arıcılık
Ayçiçeği Sonu ve Bal Sağımı: Trakya genelinde ayçiçeği balı hasadı (sağımı) ağustos ayı içinde tamamlanır. Karadeniz’in yüksek yaylalarında da çiçek balı sağımları bitirilir.
⚠️ UYARI: Ağustos ayı içinde kovanlarda bal sağımı (hasat) tamamen bitene kadar kesinlikle hiçbir kimyasal Varroa ilacı veya şeridi kovanlara sokulmamalıdır. Ancak bal sağımı tamamen bitirildikten ve ballıklar (katlar) kovandan alındıktan hemen sonra, sonbahar hazırlığı için hekim kontrolünde Varroa mücadelesine vakit kaybetmeden başlanmalıdır.
Ekili Tarım
Hasat Sonu ve Toprak Hazırlığı: İç Anadolu genelinde hububat hasadı tamamen biter. Anız yangınlarına karşı çok dikkatli olunmalı, asla anız yakılmamalıdır. Sonbahar ekimleri için nadasa bırakılan tarlaların son sürüm işlemleri planlanabilir.
Pamuk ve Mısır Sulaması: Güneydoğu’da pamukta koza açma dönemi, ikinci ürün mısırda ise dane doldurma aşamasıdır. Sıcaklığın en tepe noktada olduğu bu ayda sulama rejimi asla aksatılmamalı, bitkiler su stresine sokulmamalıdır.
Şeker Pancarı: İç Anadolu’da şeker pancarında yumru irileşmesi sürer. Yaprak biti ve kırmızı örümcek zararlılarına karşı tarlalar gözlenmeli, mühendis reçetesiyle müdahale edilmelidir.
Dikili Tarım
Bağ Bozumu Hazırlığı: Güneydoğu’da şirelik ve kurutmalık üzüm hasadı (bağ bozumu) tüm hızıyla sürer. İç Anadolu’da ise erkenci üzümler toplanmaya başlar. Külleme ve salkım güvesi için son kontroller reçeteli ilaçların bekleme sürelerine (PHİ) uyularak yapılır.
Meyve Bahçeleri Hasadı: Elma, armut ve şeftalide hasat dönemi yoğunlaşır. Sıcak nedeniyle meyvelerde güneş yanıklığı hasarı izlenmeli ve damlama sulama programları hassas şekilde yürütülmelidir.
Hayvancılık
Kavurucu Sıcaklık Stresi: Özellikle Güneydoğu’da gölgede bile 40°C’yi aşan sıcaklar süt sığırlarında asidoz ve süt yağında ani düşüşleri tetikler. Ahır içi havalandırma fanları ve duşlama sistemleri tam kapasite çalışmalıdır. * Mera ve Su Yönetimi: Kuruyan meralarda küçükbaş hayvanların besin açığını kapatmak için rasyona kaliteli kaba yem ve kesif yem takviyeleri yapılmalıdır. Hayvanların önündeki yalaklarda kesinlikle sıcak ve bayat su kalmamalı, sular sürekli tazelenmelidir.
Kan Parazitleri ve Enfeksiyonlar: Kenelerin naklettiği Theileria ve Anaplasma gibi hayati risk taşıyan kan paraziti hastalıklarına karşı, Veteriner Hekim kontrolünde dış parazit (dökme/banyo) uygulamaları sürdürülmelidir.
Arıcılık
Yayla Hasadı ve Sağım: İç Anadolu’nun yüksek platolarında ve Güneydoğu’nun dağlık alanlarında geven/kekik ballarının hasadı (sağımı) bu ay içinde tamamlanır. Ballıklar kovanlardan indirilir.
⚠️ UYARI: Ağustos ayı içinde kovanlarda bal sağımı tamamen bitene kadar kesinlikle hiçbir kimyasal Varroa ilacı veya şeridi kovanlara uygulanmamalıdır. Ancak bal sağımı tamamen bitirilip ballık katları alındığı an, kovanı sonbahara güçlü sokmak için Veteriner Hekim gözetiminde Varroa mücadelesine vakit kaybetmeden başlanmalıdır.
Ekili Tarım
Yem Bitkilerinde Son Biçimler: Kış aylarının çok sert geçtiği bu bölgede, hayvancılığın can damarı olan yonca, korunga ve yapay çayır-mera alanlarında son biçimler tamamlanır. Otlar iyice kurutulup balyalanarak kışlık ambarlara istiflenmelidir.
Hububat Hasadı: Yüksek platolarda (Erzurum, Kars, Ardahan) buğday ve arpa hasadı bu ay içinde biçerdöverlerin veya tırpanların girmesiyle yoğunlaşır. Dane kaybını önlemek için hasat nemine dikkat edilmelidir.
Patates ve Sebze: Patates üretim alanlarında yumru gelişim dönemi sürer. Erken söküm yapılacak alanlarda sulama kademeli azaltılır.
Dikili Tarım
Kayısı Sonu ve Kışlık Meyveler: Malatya ve Elazığ genelinde geççi kayısı çeşitlerinin hasadı ve kurutma işlemleri tamamlanır. Kışlık elma, armut ve armut bahçelerinde sulama rejimine devam edilir.
Meyve İç Kurdu Kontrolü: Hasada yaklaşan diğer meyve gruplarında iç kurdu ve mantari hastalık takipleri ziraat mühendisi reçetesine göre yürütülür. Son ilaçlama ile hasat arasındaki yasal bekleme süresi (PHİ) saniyesi saniyesine kontrol edilmelidir.
Hayvancılık
Mera ve Şap Hastalığı Taki̇bi̇: Hayvanlar tamamen yüksek yaylalardadır. Ancak sıcaklığın etkisiyle meralardaki sulak alanlarda ve ortak yalaklarda bulaşıcı hastalık yayılımı hızlanır. Özellikle Şap enfeksiyonuna karşı sürüde ağız/ayak takipleri her gün fiziki olarak yürütülmelidir.
Kene ve Kan Paraziti Tehlikesi: Doğu meralarında keneler aracılığıyla bulaşan kan parazitleri (Theileria, Babesia) gizli ölümlere ve ağır verim kayıplarına yol açar. Hayvanlara Veteriner Hekim kontrolünde dökme (pour-on) paraziter uygulamalar ruti̇n olarak yapılmalıdır.
Yanak ve Göz Enfeksiyonları: Toz, yoğun güneş ışığı ve sineklerin göz etrafına üşüşmesi sebebiyle küçükbaş ve büyükbaşlarda göz enfeksiyonları (Keratoconjunctivitis) artar. Erken müdahale için sürü yakından izlenmelidir.
Arıcılık
Yayla Balı Hasadı (Büyük Sağım): Doğu Anadolu arıcılığının o en meşhur, en beklenen dönemi gelmiştir. Erzurum, Kars, Ardahan, Bingöl ve Van yaylalarında olgunlaşan geven ve kır çiçeği ballarının hasadı ve sağımı bu ay içinde tamamlanır. Ballık katları kovanlardan alınır.
⚠️ UYARI: Ağustos ayı içinde kovanlarda bal sağımı tamamen bitene kadar kesinlikle hiçbir kimyasal Varroa ilacı veya şeridi kovanlara uygulanmamalıdır. Ancak bal sağımı tamamen bitirilip ballık katları alındığı an, kovanı sonbahara güçlü sokmak ve arı nüfusunu korumak için Veteriner Hekim gözetiminde Varroa mücadelesine vakit kaybetmeden başlanmalıdır.
⚠️ ÖNEMLİ UYARI: HALK SAĞLIĞI VE TARIMSAL UYGULAMA REHBERİ
Hekim ve Uzman Kontrolü Önemlidir:
Bu takvimde yer alan bitki koruma (ilaçlama, gübreleme) ve hayvan sağlığı (aşı, parazit mücadelesi ve tedavi) bilgileri yalnızca genel bilgilendirme ve öneri niteliğindedir. Sahadaki uygulamalar, bireysel muayene ve profesyonel değerlendirme yerine geçmez.
Uzman Onayı Olmadan Uygulama Yapmayınız:
Çiftçilerimizin ve yetiştiricilerimizin; bitki hastalıkları ve zararlılarla mücadelede Ziraat Mühendisi önerisi olmadan, hayvan hastalıkları ve uygulamalarında ise Veteriner Hekim danışmanlığı olmadan ilaç, aşı veya kimyasal uygulama yapmaması önemle tavsiye edilir.
Hasat Öncesi Bekleme Süresi (PHİ):
Bitkisel üretimde kullanılan zirai ilaçlar ile hayvancılıkta kullanılan ilaçların, etiketinde belirtilen “son uygulama ile hasat, kesim veya süt/ürün tüketimi arasındaki bekleme süresi (PHİ)” mutlaka dikkate alınmalıdır. Bu sürelere uygun olmayan ürünler tüketim veya satışa sunulmamalıdır.
